Wrocławski incydent, w którym 18-letni obywatel Ukrainy zranił nożem 30-letnią Polkę, natychmiast stał się zarzewiem sporu politycznego. Wiceprezes PiS Przemysław Czarnek oraz rzeczniczka MSWiA Karolina Gałecka publicznie dyskutowali o przepisach dotyczących wydalania cudzoziemców. Wydarzenie to skierowało uwagę na procedury zobowiązania do powrotu i faktyczną liczbę cudzoziemców opuszczających Polskę.
Co oznacza zobowiązanie do powrotu cudzoziemca?
Zobowiązanie do powrotu to formalna decyzja administracyjna, którą wydaje komendant oddziału lub placówki Straży Granicznej. Decyzja ta nakłada na cudzoziemca obowiązek opuszczenia terytorium Polski. W 2025 roku Straż Graniczna wydała 9551 decyzji o zobowiązaniu do powrotu (dane Straży Granicznej). Termin dobrowolnego wyjazdu, wskazany w decyzji, wynosi od 8 do 30 dni. Jeśli cudzoziemiec nie opuści Polski w wyznaczonym czasie, decyzja może zostać wykonana przymusowo przez Straż Graniczną. Podstawą do wydania takiej decyzji jest między innymi nielegalny pobyt, naruszenie przepisów granicznych, nielegalne zatrudnienie lub zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego.
Jakie są statystyki dotyczące wydaleń cudzoziemców z Polski?
W 2025 roku Straż Graniczna zrealizowała ponad 9 tysięcy powrotów cudzoziemców, z czego ponad 2 tysiące stanowiły powroty przymusowe (dane Straży Granicznej). Wzrost liczby wydanych decyzji o zobowiązaniu do powrotu jest widoczny w dłuższej perspektywie. W 2022 roku odnotowano 3,8 tys. powrotów, natomiast w 2025 roku liczba ta wzrosła do 9,5 tys. (dane MSWiA). Liczba wydanych decyzji wzrosła z 7637 w 2022 roku do 14,7 tys. w 2025 roku (dane MSWiA).
Najliczniejszą grupę cudzoziemców objętych decyzjami o zobowiązaniu do powrotu stanowią obywatele Ukrainy, Gruzji i Mołdawii. W 2025 roku obywatele Ukrainy stanowili ponad 1150 osób, Gruzini ponad 350, a Mołdawianie prawie 130 (dane Straży Granicznej). W pierwszym kwartale 2026 roku Śląski Oddział Straży Granicznej wydał 74 decyzje deportacyjne, z czego 58 dotyczyło obywateli Ukrainy, a 7 obywateli Gruzji (dane Śląskiego Oddziału Straży Granicznej).
Ilu cudzoziemców z ochroną czasową przebywa w Polsce?
Kontekst debaty o deportacjach uzupełniają dane dotyczące liczby cudzoziemców przebywających w Polsce. Według Urzędu do Spraw Cudzoziemców, w lutym 2026 roku około 961 tysięcy osób korzystało w Polsce z ochrony czasowej. Z tej liczby 958 tysięcy stanowili obywatele Ukrainy (dane Urzędu do Spraw Cudzoziemców). Eurostat podał, że na dzień 28 lutego 2026 roku w Polsce przebywało 966,59 tysięcy obywateli państw trzecich, którzy uciekli z Ukrainy i posiadali status ochrony czasowej (dane Eurostatu).
Wzrost liczby decyzji o zobowiązaniu do powrotu oraz ich przymusowe wykonanie wskazują na zaostrzenie polityki migracyjnej. Przedsiębiorcy zatrudniający cudzoziemców powinni dokładnie weryfikować status prawny swoich pracowników, aby uniknąć konsekwencji związanych z nielegalnym zatrudnieniem. Zwiększona kontrola i polityczna presja mogą prowadzić do dalszego wzrostu liczby wydawanych decyzji o zobowiązaniu do powrotu w kolejnych kwartałach 2026 roku.
